Hervorming huwelijksvermogensrecht

In navolging van de hervorming van het erfrecht staat ook een hervorming van het huwelijksvermogensrecht gepland. Deze hervorming beoogt meer duidelijkheid, solidariteit en rechtszekerheid.

De ministerraad keurde op 1 december 2017 het voorstel van minister Geens met de krachtlijnen van de hervorming goed. Het concrete wetsvoorstel moet nog goedgekeurd worden in de Kamer. Op 1 september zou het nieuwe huwelijksvermogensrecht, samen met het nieuwe erfrecht, in werking treden.

Welke wijzigingen staan gepland?

Klaarheid inzake eigen of gemeenschappelijke goederen

Indien u op vandaag huwt zonder huwelijkscontract, valt u automatisch onder het wettelijk stelsel. Dit stelsel omvat het eigen vermogen van de echtgenoten en het gemeenschappelijk vermogen.

De goederen die u reeds bezat voor het huwelijk, goederen verkregen uit schenking of erfenis en goederen gebruikt voor de uitoefening van uw beroepsactiviteit behoren tot het eigen vermogen. Alle goederen en beroepsinkomsten die u tijdens het huwelijk heeft verkregen, de inkomsten van eigen goederen en de goederen waarvan niet kan bewezen worden dat ze eigendom zijn van één van de echtgenoten, behoren tot het gemeenschappelijk vermogen.

Toch bestaat er op vandaag onduidelijkheid m.b.t. bepaalde goederen. Het betreft individuele levensverzekeringen, schadevergoedingen, beroepsgoederen en aandelen.

  • Voor individuele levensverzekeringen wordt een regeling voorzien voor elke situatie, zijnde een uitkering tijdens het huwelijk, bij ontbinding van het huwelijk door scheiding en bij ontbinding door overlijden.
  • Op vandaag behoren schadevergoedingen volledig tot het eigen vermogen. De hervorming voorziet in een onderverdeling, waarbij schadevergoedingen in bepaalde situaties, nl. n.a.v. huishoudelijke en economische arbeidsongeschiktheid, toch tot het gemeenschappelijk vermogen behoren. Schadevergoedingen n.a.v. persoonlijke ongeschiktheid blijven eigen vermogen.
  • Op vandaag behoren beroepsgoederen tot het eigen vermogen. Wanneer deze werden aangekocht met gemeenschappelijke gelden, zal er bij scheiding of overlijden een vergoeding verschuldigd zijn aan de gemeenschap voor de aankoopprijs, terwijl deze goederen op dat moment vaak weinig of niets meer waard zijn. Een ander probleem zijn de aandelen van vennootschappen. Inkomsten van eigen goederen zijn gemeenschappelijk. Dit betekent dat dividenden van aandelen die tot het eigen vermogen van één van de echtgenoten behoren, gemeenschappelijk zijn. Wanneer de winst echter niet wordt uitgekeerd, maar opgepot in de vennootschap, leidt dit tot een waardevermeerdering van de eigen aandelen. Dit zorgt vaak voor onbillijke situaties. In het hervormde recht wordt hiervoor een oplossing geboden door een onderscheid te maken tussen eigendomsrecht en vermogenswaarde. Het recht is steeds eigen, maar de waarde die wordt gerealiseerd tijdens het huwelijk is gemeenschappelijk.


Aankoop onroerend goed door ongehuwde samenwoners

Het nieuwe huwelijksvermogensrecht geeft samenwoners de mogelijkheid om in de aankoopakte te voorzien dat ze een ‘anticipatieve inbreng’ wensen te doen, voor het geval ze ooit zouden huwen. Dit zorgt ervoor dat het onroerend goed dat samenwoners voor het huwelijk in onverdeeldheid hebben aangekocht, bij een later huwelijk automatisch tot het gemeenschappelijk zal behoren, zonder opnieuw langs de notaris te gaan. Dit leidt tot een besparing van notariskosten.

Bescherming van de economisch zwakste echtgenoot bij een stelsel van scheiding van goederen

Bij echtgenoten gehuwd met scheiding van goederen worden vaak clausules opgenomen om de strikte scheiding van hun vermogens af te zwakken, bijvoorbeeld wanneer een van de echtgenoten minder verdient of minder gaat werken om voor het gezin te zorgen. Dergelijke clausules zorgen voor een zekere bescherming van de economisch zwakste echtgenoot.

De hervorming voorziet twee mogelijkheden om de solidariteit tussen echtgenoten, gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen, te bekomen.

  • Er wordt een vierde huwelijksstelsel ingevoerd, scheiding van goederen met verrekening van aanwinsten. Bij de opmaak van het contract spreken partners af hoeveel procent de andere krijgt ingeval van ontbinding van het huwelijk. Zo delen de echtgenoten toch in de beroepsinkomsten van de andere echtgenoot en is er een evenwicht tussen autonomie en solidariteit van de gehuwden.
  • De notaris is verplicht om, naast het hiervoor vermelde vierde huwelijksstelsel, een rechterlijke billijkheidscorrectie voor te stellen. Op basis van deze clausule, opgenomen in het huwelijkscontract, heeft de zwakste echtgenoot de mogelijkheid om max. 1/3 van de inkomsten van de ex-partner te ontvangen.

Bescherming van de langstlevende tegen verre familie van de overledene

Indien u op vandaag kinderloos komt te overlijden, zal uw eigen vermogen in vruchtgebruik aan de langstlevende toekomen en in naakte eigendom aan uw familie. Om ook na het overlijden de nodige solidariteit te bieden aan de langstlevende, voorziet het hervormde huwelijksvermogensrecht dat verre familie (ooms, tantes, neven en nichten) niet langer een deel van de nalatenschap kunnen opeisen. In dat geval verkrijgt de langstlevende het eigen vermogen van de overledene in volle eigendom.

Het voorstel is nog niet definitief. Wij houden u graag op de hoogte van de concrete wijzigingen.

"Wij zijn op een professionele en discrete manier geholpen. Financieel advies aan de keukentafel is atyptisch geworden."
Heirman – Pepingen

Schrijf u snel in voor onze nieuwsbrief