Vermogensplanning met of zonder een beding van aanwas?

vermogensplanning

Wat is beding van aanwas?

Een beding van aanwas is een contract ten bezwarende titel, een zogenaamd kanscontract. De tegenprestatie bestaat in de gelijke kans voor elke partij om het aandeel van de andere in het goed te verwerven. De langstlevende verwerft met andere woorden het goed door de andere te overleven.

De Vlaamse Belastingsdienst (Vlabel) omschrijft een beding van aanwas als “een overeenkomst tussen twee of meerdere partijen waarbij overeengekomen wordt dat het onverdeelde aandeel van de eerststervende in volle eigendom – of in vruchtgebruik – op een bepaald goed, dat ze samen aankopen of dat zij reeds in onverdeeldheid bezitten, onder opschortende voorwaarde van het overlijden van de eerststervende, van rechtswege zal aanwassen bij de overlevende partij(en)”.

Voor wie?

Een beding van aanwas is een techniek die in vele situaties gebruikt kan worden:  

  • Ongehuwde koppels die samen een woning aankopen en wensen dat deze toekomt aan de langstlevende onder hen;
  • Partners die welbepaalde roerende goederen (bijvoorbeeld aandelen van de vennootschap) aan elkaar willen laten toekomen;
  • Het brengt ook soelaas in het kader van onterving van (stief)kinderen;
  •  …

Voordeel?

Deze veelgebruikte planningstechniek is fiscaal bijzonder interessant omdat er geen schenk- of erfbelasting dient betaald te worden bij de uitoefening van het kanscontract.

Enkel wanneer het beding van aanwas betrekking heeft op onroerende goederen, zal er bij de uitoefening ervan registratierechten verschuldigd zijn (op vandaag 10% in Vlaanderen).

Voorwaarden?

Vlabel heeft recent een nieuw standpunt gepubliceerd met daarbij de voorwaarden waarbij een beding van aanwas wel of niet aan erf- of schenkbelasting zullen onderworpen worden.

  • Er moet een notariële akte worden opgemaakt. Voor roerende goederen geldt deze verplichting vanaf 1 september 2018.
  • Het beding van aanwas moet een beschikking ten bijzondere titel. Dit betekent dat het betrokken goed welbepaald en beperkt moet zijn, zoals bijvoorbeeld een specifiek onroerend goed of een effectenportefeuille. Het mag aldus geen verboden erfovereenkomst vormen, waarbij je bijvoorbeeld “alle onroerende goederen” opneemt.
  • Het beding van aanwas is steeds een contract ten bezwarende titel.

We stellen vast dat deze voorwaarden vooral burgerrechtelijk (i.p.v. fiscaal) getint zijn. De vraag stelt zich of de Vlaamse Belastingdienst hiermee haar louter fiscale bevoegdheden te buiten gaat. Vlabel bevindt zich alleszins op het werkterrein van het burgerlijk recht. De wetgeving omtrent kanscontracten en erfovereenkomsten staan immers vermeld in het Burgerlijk Wetboek.

Het is voornamelijk de laatste voorwaarde, “een contract ten bezwarende titel” die door het recente standpunt verregaande gevolgen kan hebben en het nut van een beding van aanwas kan teniet doen.

Volgens Vlabel is er sprake van een kanscontract ten bezwarende titel wanneer de kansen evenwichtig zijn. Dit is volgens het standpunt van Vlabel het geval wanneer er zowel een gelijkwaardige levensverwachting als een gelijkwaardige inleg van de partijen aanwezig is.

Vlabel aanvaardt met andere woorden geen compensatie. In de praktijk werd echter al lang aanvaard dat er compensatie kon zijn van ongelijke levensverwachtingen door een hogere inleg van de partij met de langste levensverwachting.

Indien u dit vandaag zo zou toepassen dan zou volgens deze interpretatie alsnog erfbelasting verschuldigd zijn bij overlijden.

Inwerkingtreding?

Het is onduidelijk vanaf wanneer dit standpunt in de praktijk zal worden toegepast. Er is  immers (nog) geen datum gepubliceerd over de inwerkingtreding. Vlabel creëert hierdoor rechtsonzekerheid. De vraag stelt zich bijvoorbeeld of dit standpunt ook betrekking zal hebben op reeds bestaande aanwascontracten. We houden deze materie nauwlettend in het oog en houden u op de hoogte over bijkomende standpunten.

Wat als u een beding van aanwas heeft of wenst?

Indien u reeds een beding van aanwas heeft, is het nuttig uw huidig contract te laten analyseren. Als u van plan was een dergelijk contract af te sluiten met betrekking tot roerende goederen, dan kan u maar beter niet wachten tot 1 september 2018.

Het team van Strategica staat tot uw dienst voor alle verdere inlichtingen.

Vermogensplanning
"Persoonlijk vond ik het belangrijk om een goede match te hebben met mijn adviseur en me goed te voelen"
De Bock – Lokeren

Schrijf u snel in voor onze nieuwsbrief