Het fiscaal gunstregime voor familiale vennootschappen onderwerp van discussie

Aandelen van een familiale vennootschap kunnen vererfd worden aan het Vlaams fiscaal gunstregime van 3% in rechte lijn en 7% tussen andere personen wanneer specifieke voorwaarden (klik hier) vervuld zijn. Zijn deze voorwaarden niet vervuld, dan zijn de progressieve aanslagvoeten van toepassing, wat nadeliger uitkomt qua erfbelasting. In het belang van een doordacht nalatenschapsplan en fiscale optimalisatie, is het dan ook aangewezen om na te gaan of het Vlaams fiscaal gunstregime van toepassing is wanneer u aandelen erft van een familiale vennootschap. 

In dit artikel gaan we dieper in op één van de voorwaarden, namelijk de activiteitsvoorwaarde. De Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) nam namelijk jarenlang een streng standpunt in over deze voorwaarde, maar werd recent herhaaldelijk door de rechtbank in het ongelijk gesteld. Gevolg? Vlabel past in de praktijk zijn standpunt nu aan wat voor de vererving van familiale vennootschappen fiscaal voordeliger uitpakt.

Wat houdt de activiteitsvoorwaarde in? 

De activiteitsvoorwaarde bestaat uit twee delen: 

• Enerzijds is een familiale vennootschap “een vennootschap die de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambacht-, of landbouwbedrijf of een vrij beroep, tot voorwerp heeft en uitoefent.” (Bron)
• Anderzijds dient de vennootschap een reële economische activiteit uit te oefenen. Er ontstaat een vermoeden dat de vennootschap geen reële economische activiteit uitoefent wanneer uit de jaarrekeningen van de vennootschap van minstens één van de drie boekjaren voor het overlijden blijkt dat 
  • het totaalbedrag van de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen maximaal 1,50% uitmaakt van de totale activa en de terreinen en 
  • dat gebouwen meer dan 50% uitmaken van het totale actief. 

De belastingplichtige kan wel het tegenbewijs leveren van dit vermoeden. Hoe? Tot voor kort kon volgens Vlabel het tegenbewijs enkel geleverd worden wanneer alle onroerende goederen in de vennootschap worden verhuurd voor de economische activiteit. Dit betekent meteen dat wanneer één onroerend goed verhuurd wordt aan derden voor privégebruik, het gunstregime voor familiale vennootschappen niet van toepassing is. 

De ‘Beenhouwerijzaak’: fiscaliteit versus justitie 

Bovenstaand standpunt van de Vlaamse belastingdienst kwam ter discussie in de befaamde ‘Beenhouwerijzaak’. Deze zaak draaide rond een slagerij (=vennootschap) die een echte economische activiteit uitvoerde, maar daarnaast ook nog vastgoed bezat waarvan niet alle panden werden gebruikt voor de slagerij. De vennootschap voldeed aan het eerste deel van de activiteitsvoorwaarde (= uitbating van een slagerij), maar niet aan het tweede deel: de slagerij telde niet genoeg personeelsleden en de boekwaarde van de gebouwen betrof meer dan 90% van het balanstotaal. De belastingplichtige probeerde het tegendeel te bewijzen door te verwijzen naar hun slagerij-activiteiten, maar daar ging Vlabel niet op in. De rechtbank gaf Vlabel echter ongelijk en stelde dus dat er wel degelijk sprake was van een reële economische activiteit, ondanks de aanwezigheid van onroerende goederen die privé werden gebruikt. Vlabel heeft intussen laten weten dat zij hun standpunt dan ook aanpassen en het standpunt van de rechtbank overnemen. 

Laat u bijstaan door fiscale en juridische experten

Bovenstaande casus toont de complexe wisselwerking aan tussen de fiscaliteit en de juridische context. Onze experten volgen de financiële, fiscale en juridische actualiteit op de voet zodat we u kunnen bijstaan met accuraat advies voor uw persoonlijk financieel plan, ook wanneer u een vennootschap erft.