De zorgvolmacht: hou rekening met deze 4 tips

Laatste update - 10/09/2025

In de eerste zes maanden van 2025 werden in België meer dan 66.000 zorgvolmachten afgesloten. Hiermee anticiperen de Belgen op de dag waarop helder denken niet meer lukt. Niet alleen biedt een zorgvolmacht u gemoedsrust, maar heeft het ook vele praktische voordelen. In dit artikel nemen we u graag even mee door enkele tips en aandachtspunten bij het voorzien van een zorgvolmacht.

Waarom is een zorgvolmacht aan te raden? 

Via een zorgvolmacht kan u voorzien in een buitengerechtelijke bescherming binnen uw vertrouwenskring. Dit verkleint merkbaar de kans dat in de toekomst een Vrederechter moet optreden.

De zorgvolmacht heeft een wettelijke prioriteit. Bij eventuele problemen of indien niet alles duidelijk werd opgenomen in de zorgvolmacht, zal ook de Vrederechter in eerste instantie moeten streven naar een maximaal behoud van de autonomie van de lastgever en voorrang geven aan de buitengerechtelijke bescherming.

4 tips voor een goede zorgvolmacht

1. Keep it (as) simple (as possible)

Aangezien een zorgvolmacht net bedoeld is om controle door ‘vreemden’ te vermijden, zijn de bevoegdheden vaak heel ruim omschreven. Daarbij treedt een zorgvolmacht ook ‘geruisloos’ in werking volgens de principes bepaald in de overeenkomst, al dan niet onmiddellijk of na een medische vaststelling door één of meerdere onafhankelijke artsen.

Een zorgvolmacht is juridisch maatwerk en niet zómaar een document dat u even snel kan laten opmaken en ondertekenen. Het is aangewezen hier voldoende tijd en aandacht aan te spenderen. Denk goed na over de mogelijkheden en bijhorende impact. Wees concreet en volledig. Gebruik hierbij heldere taal en een duidelijke formulering zodat verwarring en twijfel vermeden kunnen worden.

2. Denk  (goed én nog verder) na

Aangezien een zorgvolmacht vaak verregaande bevoegdheden voorziet, geruisloos in werking treedt en een grote impact kan hebben op zowel materiële als persoonlijke aangelegenheden is deze dus ook niet zonder risico. Vanzelfsprekend steunt een buitengerechtelijke bescherming dan ook op groot vertrouwen.

Schrijf de bepalingen aangaande uw eigen betrokkenheid en verplicht overleg goed neer, rekening houdend met uw (toekomstige) gezondheidstoestand. Benoem bij voorkeur ook een opvolgende lasthebber, dewelke slechts ingaat indien uw eerste “keuze” eveneens niet langer geschikt is handelingen in uw naam te stellen. Ook een expliciete voorkeur van een eventuele bewindvoerder is aangewezen voor een gegarandeerde opvolging binnen uw vertrouwenskring.

Maar kies dus weloverwogen, een zorgvolmacht dient immers om gemoedsrust te creëren. Bij wantrouwen, ruzie tussen familieleden of andere familiale gevoeligheden zal een zorgvolmacht geen scheefgetrokken situaties oplossen en komt u – als lastgever – soms in een bijzonder gespannen situatie terecht. Weet dan ook dat een zorgvolmacht op élk moment kan gewijzigd en beëindigd worden zolang u als lastgever nog wilsbekwaam bent.

3. Besteed aandacht aan de bepalingen m.b.t. schenkingen

De zorgvolmacht biedt in eerste instantie een bescherming voor het geval iemand niet meer in staat is om zelf nog beslissingen te nemen over zijn persoon en/of vermogen. Daarnaast is de zorgvolmacht doorheen de jaren ook een instrument geworden in kader van vermogens- en successieplanning. Meer bepaald, u kan de lasthebber een bijzondere volmacht geven om schenkingen in uw naam en voor uw rekening te doen.

De ‘bijzondere’ volmacht tot schenken moet echter heel nauwkeurig worden bepaald. Het voorwerp, de begiftigden en de modaliteiten moeten heel concreet worden besproken, uitgewerkt en opgenomen. Gelet op het persoonlijk karakter en de patrimoniale impact is het dus sterk aanbevolen deze voorwaarden nauwkeurig te bepalen in de overeenkomst.

4. Onderzoek uw mogelijkheden

• Wanneer u nadenkt over uw toekomst en de eventuele opmaak van een zorgvolmacht, kan u zich ook de vraag stellen of het niet tijd is om (ook) na te denken over een globale regeling of andere mogelijkheden om zowel uw vermogen als uw persoonlijke aangelegenheden af te stemmen op uw wensen. Meer in het algemeen wordt dan gedacht aan family governance. Het komt erop neer dat elke familie zich tijdig en bewust zou moeten buigen over de vele wettelijke mogelijkheden tot familiale zelfbepaling, want voorzorg in goede dagen kan voor draaglijke kwade dagen zorgen.

• Bij het uitwerken van uw zorgvolmacht kan u eveneens verwijzen naar uw patiëntenrechten. Steeds vaker wordt dit meegenomen in de akte, waarbij de lasthebber ook als vertrouwenspersoon in de zin van de Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt kan worden aangewezen. 
  Dit biedt een nuttig en praktisch instrument om ervoor te zorgen dat uw rechten als patiënt – zoals het recht op informatie en inzage in uw medisch dossier – ook daadwerkelijk kunnen worden uitgeoefend, mocht u daar zelf niet meer toe in staat zijn. 

• Daarnaast kan de zorgvolmacht worden aangevuld met een verwijzing naar voorafgaande wilsverklaringen die strikt persoonlijk blijven, maar die u kan regelen via Leif.be (bijvoorbeeld inzake negatieve wilsverklaringen, euthanasie, orgaandonatie of lichaamsschenking). Veel notarissen integreren deze verwijzingen intussen ook actief in hun ontwerp van een zorgvolmacht. 
  
  Het instrument krijgt zo een bredere dimensie: niet enkel vermogensrechtelijk, maar ook in de ruime zorgcontext.