Nieuw samengestelde gezinnen - Deel 1: Wie erft wat?

De laatste jaren komen nieuw samengestelde gezinnen meer en meer voor. Een nieuw samengesteld gezin bestaat uit de partners, hun kinderen uit een vorige relatie en eventueel hun latere gemeenschappelijke kinderen. Maar wie erft nu wat? Gelden er voor nieuw samengestelde gezinnen afwijkende regels?

1. Wettelijk erfrecht

Het feit dat u een nieuw samengesteld gezin vormt, doet geen afbreuk aan het wettelijk erfrecht dat in een zgn. klassiek gezin geldt. Dit betekent het volgende:

1/ U bent gehuwd: de langstlevende echtgenoot erft het vruchtgebruik van de nalatenschap van de eerststervende echtgenoot. De kinderen van de overledene erven de blote eigendom van deze nalatenschap.

2/ U bent wettelijk samenwonend: De langstlevende partner heeft een erfrecht dat beperkt is tot het vruchtgebruik van de gezinswoning en de daarin aanwezige inboedel. Van deze goederen erven de kinderen van de overledene de blote eigendom, evenals de volle eigendom van alle andere goederen van de nalatenschap. 

3/ U bent feitelijk samenwonend: De langstlevende partner heeft geen wettelijk erfrecht en verkrijgt dus niets uit de nalatenschap van de overleden partner. De kinderen van de overledene erven de gehele nalatenschap in volle eigendom.  

Stiefkinderen zijn geen wettelijke erfgenamen van hun stiefouder. Bij overlijden van deze stiefouder verkrijgen zij dus niets uit diens nalatenschap.

Indien gewenst, kan u afwijken van het wettelijk erfrecht. Zo kan u via testament bepaalde personen bevoordelen (bv. uw partner, uw eigen kinderen, uw stiefkinderen of andere personen).

Hierbij dient u rekening te houden met het wettelijk voorbehouden erfdeel (= reservatair erfdeel) van de eigen kinderen en de langstlevende echtgenoot, dat hen niet kan worden ontnomen. Zo hebben de eigen kinderen recht op de helft van de nalatenschap (in blote eigendom, indien u gehuwd bent). De langstlevende echtgenoot heeft dan weer minimaal recht op ofwel de helft van de nalatenschap in vruchtgebruik ofwel het vruchtgebruik op de gezinswoning en inboedel. De langstlevende echtgenoot kan kiezen welke reserve hij/zij wenst.