Opportuniteiten van het nieuwe vennootschapsrecht voor de overdracht van uw familiebedrijf

Een familiebedrijf dat bloed, zweet en tranen heeft gekost om op te bouwen, wordt zelden zonder meer overgedragen aan de volgende generatie. Vaak wenst u als overdrager enige controle te behouden, zodat u nog een oogje in het zeil kan houden en de verdere werking van het bedrijf vlot kan verlopen. Vanaf 1 mei 2019 biedt het nieuwe vennootschapsrecht enkele tools om een flexibele overdracht van uw (familie)bedrijf te garanderen, mét controle- en inkomstenbehoud. Een kort overzicht.

Meervoudig stemrecht

Controlebehoud kan in de NV en de BV gerealiseerd worden op basis van het meervoudig stemrecht. Zo kan u een beperkte aandelencategorie met meervoudig stemrecht aanhouden om na de overdracht van de overige aandelen aan de kinderen, alsnog de meerderheid van de stemmen te hebben. 

Het meervoudig stemrecht heeft ook gevolgen voor wat betreft de Vlaamse gunstregeling voor schenking en vererving van familiebedrijven. Eén van de voorwaarden is dat de overdrager  zeggenschap dient te hebben in de vennootschap opdat kan worden genoten van het gunsttarief (0% in de schenkbelasting of een vlak tarief van 3% in de erfbelasting). Op heden wordt dit beoordeeld op basis van het aandelenbezit: de overdrager dient tenminste 50% van de aandelen van de vennootschap in bezit te hebben. Dit zou betekenen dat de aandeelhouder met de meerderheid van de stemmen (en dus zeggenschap heeft), maar met een beperkt aandelenbezit, zijn aandelen niet kan overdragen aan het gunsttarief. De Vlaamse decreetgever heeft hierop geanticipeerd en deze participatievoorwaarde afhankelijk gemaakt van het stemrechtenbezit in plaats van het aandelenbezit. De aandeelhouder met minder dan 50% van de aandelen in zijn bezit, maar die op basis van het meervoudig stemrecht wel (meer dan) 50% van de stemrechten heeft, zal zijn aandelen kunnen overdragen aan het gunsttarief.  

Schenken met voorbehoud van vruchtgebruik

Een andere mogelijkheid om de controle te behouden, is de aandelen schenken met voorbehoud van vruchtgebruik. In dit geval dienen de stemrechten wel toe te behoren aan de vruchtgebruiker-schenker. Hier bestond vroeger al eens discussie over indien dit niet duidelijk was geregeld. De nieuwe wet voorziet nu dat het de vruchtgebruiker is die de stemrechten uitoefent in de bv, nv en cv. Via de statuten, een testament of een overeenkomst is het evenwel mogelijk om hiervan af te wijken.

Enige bestuurder in de nv

In de nv zal het in de toekomst mogelijk zijn om slechts 1 bestuurder aan te stellen (de pater familias) en deze stevig in het zadel te zetten. Zo kan in de statuten worden bepaald dat voor belangrijke beslissingen (statutenwijziging, ontslag bestuurder,…) steeds het akkoord van de bestuurder nodig is. De enige bestuurder beschikt dan over een vetorecht wat zijn eigen ontslag betreft. Tevens kan zijn opvolger statutair worden aangeduid.

Soepelere overdracht in de bv

In de bv zal het mogelijk zijn om de aandelenoverdracht aan derden soepeler uit te werken. De huidige regeling met goedkeuringsvereiste blijft gelden, maar wordt van aanvullend recht. Dit betekent een grote vrijheid bij het uitwerken van een overdrachtsregeling in de statuten. Zelfs een vrije overdracht van de aandelen (zonder enige beperking) behoort tot de mogelijkheden.

Winstverdeling

Net zoals het stemrecht, kan de winstverdeling worden losgekoppeld van het aandelenbezit. Zo kunnen bepaalde aandelen recht geven op een grotere deelname in de winst. Dit is uitermate interessant voor de pater familias die zijn aandelen wenst over te dragen, maar toch zijn inkomstenstroom niet (geheel) wenst te zien opdrogen.  

Met deze wijzigingen wenst de wetgever het vennootschapsrecht enerzijds eenvoudiger en meer flexibel te maken. Anderzijds wenst men België aantrekkelijker te maken voor ondernemingen om zich hier te vestigen.

Wenst u te weten wat deze wijzigingen voor u kunnen betekenen? Onze adviseurs bekijken het graag voor u in een gratis en vrijblijvend introductiegesprek.