Wat met mijn digitale bezittingen als ik overlijd?

Steeds meer nalatenschappen bevatten digitale activa, die een aanzienlijke waarde kunnen hebben. Het is daarbij belangrijk een onderscheid te maken tussen digitale activa die overdraagbaar zijn (via een nalatenschap) en die niet overdraagbaar zijn. Ik beperk mij in dit antwoord tot de digitale activa die via u via uw nalatenschap kan doorgeven en die een geldelijke waarde hebben. Denk hierbij onder meer aan cryptomunten (bv. bitcoin, ethereum), niet-fungibele tokens (NFT’s) of geld op online rekeningen (bv. PayPal) en online beleggingsportefeuilles.

Hoe draag ik digitale activa over?

Uw erfgenamen zullen niet zomaar toegang hebben tot de (overdraagbare) digitale activa die zij van u erven. Zij zullen in de eerste plaats over de meest recente paswoorden van uw applicaties moeten beschikken. Om te vermijden dat uw erfgenamen na uw overlijden hopeloos op zoek gaan naar uw paswoorden, kan u best de nodige voorzorgsmaatregelen nemen voor uw overlijden.

Voor de overdracht van digitale activa, zoals bijvoorbeeld een buitenlandse online effectenrekening, bestaan er meestal specifieke procedures om de erfrechtelijke aanspraken ten aanzien van deze activa te concretiseren. Een aandachtspunt is dat erfgenamen uiteraard wel op de hoogte moete zijn van het bestaan van deze tegoeden.
De overdracht van cryptomunten en andere toepassingen die blockchain gebruiken, is minder vanzelfsprekend. Om toegang te krijgen tot deze digitale activa, is een private sleutel vereist. Het is van cruciaal belang dat de erfgenamen na het overlijden beschikken over deze sleutel. Indien de overledene zijn private sleutel meeneemt in zijn graf, is er geen centrale organisatie die de erfgenamen kunnen aanspreken om alsnog toegang te verkrijgen tot deze financiële waarden. Bij verlies van de private sleutel gaat de waarde definitief verloren.

Moet ik erfbelasting betalen op digitale activa?

Digitale activa met een geldelijke waarde worden onderworpen aan erfbelasting, net zoals andere roerende goederen. Voor de aangifte in de erfbelasting moeten deze dan ook gewaardeerd worden. 
Merk verder op dat het wereldwijde vermogen van een overledene belastbaar is in de Vlaamse erfbelasting. Het speelt dus geen rol waar de digitale activa te lokaliseren zijn. De fiscale woonplaats van de overledene in het Vlaamse Gewest is doorslaggevend.

Zorg voor een doordachte nalatenschap

Wie digitale activa bezit, doet er goed aan om de overdracht van zijn paswoorden en digitale sleutels in geval van overlijden te organiseren bij leven. Wacht bovendien niet om de fiscale gevolgen van uw digitale activa deskundig in kaart te laten brengen. Dit is de eerste stap als u via een persoonlijk financieel plan uw financiële activa wil overdragen aan uw erfgenamen en daarbij de erfbelasting wil minimaliseren.