Wettelijke erfenisverdeling: de gehuwde erflater

In een eerder artikel hebben we uiteengezet hoe het wettelijk erfrecht er ten aanzien van de bloedverwanten uitziet. Maar wat als deze bloedverwanten in samenloop komen met een langstlevende echtgenoot (of echtgenote)? Erven uw bloedverwanten überhaupt nog een deel van uw nalatenschap? En waar heeft de langstlevende echtgeno(o)t(e) recht op?

Het erfdeel van de langstlevende echtgeno(o)t(e) hangt af van het vermogen van de echtgenoten (gemeenschappelijk vermogen, eigen vermogen, onverdeeld vermogen) en met welke bloedverwanten de langstlevende echtgeno(o)t(e) in samenloop komt. In deze bijdrage gaan we ervan uit dat er geen afwijkende bedingen in het huwelijkscontract werden opgenomen en er geen testament of andere uiterste wilsbeschikking werden opgemaakt.

U laat kinderen na

Wanneer u zowel kinderen als een langstlevende echtgeno(o)t(e) nalaat, erft de langstlevende echtgeno(o)t(e) het vruchtgebruik op de nalatenschap en de kinderen de blote eigendom.

De langstlevende echtgeno(o)t(e) verkrijgt echter niet enkel het vruchtgebruik op de goederen die nog in de nalatenschap aanwezig zijn. Wanneer u tijdens uw huwelijk bepaalde goederen heeft weggeschonken met voorbehoud van vruchtgebruik, zal uw echtgeno(o)t(e) bij uw overlijden ook het erfrechtelijk vruchtgebruik ontvangen op deze geschonken goederen.  De begiftigde verkrijgt de volle eigendom pas bij overlijden van de langstlevende echtgeno(o)t(e) (of vroeger, wanneer deze aan het vruchtgebruik zou verzaken).

U laat geen kinderen na, maar wel uw ouders en/of broers en/of zussen

Wanneer uw langstlevende echtgeno(o)t(e) in samenloop komt met uw ouders en/of broers en/of zussen, erft hij/zij:

• de volle eigendom van uw aandeel in de huwgemeenschap;
• de volle eigendom van uw aandeel in de goederen die in exclusieve onverdeeldheid aan u beiden toebehoren. Hierbij is het niet vereist dat u elk de onverdeelde helft bezit. Indien uw echtgeno(o)t(e) voor slechts 1% eigenaar is en uzelf voor 99%, dan zal bij uw overlijden de volle eigendom van deze 99% toekomen aan uw echtgeno(o)t(e). Dit is echter niet het geval indien de onverdeeldheid niet exclusief tussen de echtgenoten bestaat en er nog (een) derde(n) onverdeeld eigenaar is/zijn.
• het vruchtgebruik van de overige goederen behorende tot uw eigen vermogen.

De blote eigendom van deze resterende eigen goederen zal toekomen aan uw (groot)ouders en/of broers en/of zussen en verdeeld worden overeenkomstig de regels zoals uiteengezet in het vorige artikel.

U laat verdere zijverwanten na of er zijn geen bloedverwanten

Uw langstlevende echtgeno(o)t(e) die in samenloop komt met verdere zijverwanten, zijnde (groot)ooms, (groot)tantes, neven of nichten (= bloedverwanten uit de 4de orde), erft uw gehele nalatenschap in volle eigendom. Uw verdere zijverwanten zullen dus geen aanspraak kunnen maken op uw nalatenschap.

Ook indien u geen erfgerechtigde bloedverwanten nalaat, erft uw langstlevende echtgeno(o)t(e) uw gehele nalatenschap in volle eigendom.

Wat met de feitelijk of wettelijk samenwonende partner?

De feitelijk samenwonende partner is geen wettelijke erfgenaam. Deze erft m.a.w. niets uit de nalatenschap van de eerststervende.

De wettelijk samenwonende partner heeft een beperkt erfrecht en verwerft het vruchtgebruik op de gezinswoning en de inboedel.

Indien u uw partner beter wenst te beschermen, is het aangewezen een testament op te maken. Anders loopt u het risico dat (zelfs verre) bloedverwanten uw nalatenschap zullen erven en uw partner in de kou blijft staan. Lees hieromtrent ook ons artikel 'Maximale bescherming voor de langstlevende partner'.

Heeft u vragen over de verdeling van uw nalatenschap? Wenst u deze anders te regelen dan wettelijk is voorzien met een persoonlijke successieplanning? Contacteer ons vrijblijvend. Onze financiële experten helpen u graag verder.