Dient uw maatschap een dubbele boekhouding te voeren?

De maatschap is een interessant instrument voor vermogens- en successieplanning. U brengt uw vermogen onder in een maatschap en vervolgens schenkt u de deelbewijzen aan uw kinderen. Via de op maat gemaakte statuten behoudt u de controle over het ingebrachte vermogen. En door de schenking van de deelbewijzen, zal er op dit vermogen in principe geen erfbelasting meer verschuldigd zijn bij uw overlijden (1). Via de maatschap is het dus mogelijk om uw vermogen reeds bij leven over te maken naar de volgende generatie, evenwel mét behoud van controle.

(1) Wanneer de deelbewijzen worden geschonken voor een Nederlandse notaris, zal er wel nog erfbelasting verschuldigd zijn indien u als schenker binnen de 3 jaar (binnenkort 4 jaar) na de schenking komt te overlijden.

Onderhandse akte

De populariteit van de maatschap is ook te wijten aan de geringe formaliteiten bij de oprichting en haar discrete karakter. Zo kan de maatschap worden opgericht via onderhandse akte en dient er geen jaarrekening te worden neergelegd.

Verplichte boekhouding

Ingevolge de hervorming van het ondernemingsrecht is een maatschap voortaan verplicht een boekhouding te voeren. Wanneer het bedrag van de omzet niet meer dan € 500.000 bedraagt, volstaat evenwel een vereenvoudigde boekhouding. Onder omzet dient te worden begrepen de ‘andere dan niet-recurrente ontvangsten’. Wat dit omzetbegrip juist inhoudt, heeft de Commissie Boekhoudkundige Normen (CBN) trachten te verduidelijken in haar advies van 16 oktober 2019. Hierin stelt zij dat met ontvangsten wordt bedoeld ‘alle ontvangsten ongeacht of deze een opbrengst uitmaken in de zin van een boekhouding gevoerd volgens de regels van het dubbel boekhouden’.

Omzetbegrip

Gezien dit ruime omzetbegrip zullen meer maatschappen gehouden zijn tot het voeren van een dubbele boekhouding dan initieel gedacht. Uitzonderlijke of eenmalige ontvangsten dienen evenwel niet in rekening te worden gebracht.

Ter verduidelijking werd door de CBN volgend voorbeeld gegeven:

Het vermogen van een maatschap bestaat uit een aandelenparticipatie en een bankrekening, de maatschap heeft geen schulden. De maatschap houdt deze aandelenparticipatie, die bestaat uit 9 procent van de aandelen van een naamloze vennootschap, reeds vele jaren ongewijzigd aan en ontvangt hieruit een jaarlijks dividend van 130.000 euro. Tijdens het boekjaar wordt opnieuw een dividend ontvangen van 130.000 euro, wordt een superdividend ontvangen van 400.000 euro en wordt vervolgens 1 procent van de aandelenparticipatie verkocht voor een bedrag van 300.000 euro. De bankrekening genereert tijdens het boekjaar een interest van 300 euro. Het bedrag van de andere dan niet-recurrente ontvangsten bedraagt in dit geval 130.300 euro.

Bij maatschappen die aandelen van bv. een werkvennootschap aanhouden, zal in vele gevallen een vereenvoudigde boekhouding alsnog volstaan (voor zover er geen grote jaarlijkse dividenduitkeringen plaatsvinden). Wanneer het vermogen van de maatschap echter bestaat uit een effectenportefeuille waarbij op regelmatige basis de aandelen op de beurs worden verhandeld, bestaat het risico dat het grensbedrag van € 500.000 sneller zal worden bereikt.

Kostenplaatje vs. discretie

Het voeren van een dubbele boekhouding door een boekhouder/accountant betekent uiteraard een extra kost voor de maatschap. Toch doet deze bijkomende kost geen afbreuk aan de voordelen van het aanwenden van de maatschap als instrument voor vermogens- en successieplanning. Tevens blijft het discreet karakter van de maatschap bewaard. Immers, of er nu een dubbele of een vereenvoudigde boekhouding moet worden gevoerd, de maatschap dient haar jaarrekening niet openbaar te maken.

Overgangsregeling

Tot slot geven we mee dat maatschappen die werden opgericht vanaf 1 november 2018, onmiddellijk boekhoudplichtig zijn. De vóór deze datum opgerichte maatschappen zijn pas boekhoudplichtig vanaf het eerste volledige boekjaar dat aanvangt na 30 april 2019. In de meeste gevallen zal dit pas vanaf boekjaar 2020 zijn.

 Heeft u nog vragen over maatschap? Neem gerust contact op.