Een VOF versus een BV? Wat zijn de essentiële verschillen!

Sedert 1 mei 2019 is het nieuwe vennootschapsrecht in werking getreden. Het nieuwe vennootschapsrecht snoeit ernstig in het aantal vennootschapsvormen. De besloten vennootschap (bv) wordt de standaard vennootschapsvorm als opvolger van de bvba. Voor wat betreft de vennootschappen met onbeperkte aansprakelijkheid, blijven de vennootschap onder firma (VOF) en gewone commanditaire vennootschap (CommV.) bestaan. Wat zijn nu de redenen om één van die 2 vormen te kiezen?

Oprichting

Zowel bij de oprichting van een VOF of CommV als bij de oprichting van een bv is er geen minimumkapitaal vereist. Maar er zijn ook enkele belangrijke verschillen bij de oprichting. Bij de oprichting van een VOF en CommV is er geen verplichting om een financieel plan op te stellen. Bij de oprichting van een bv dient er wel een  financieel plan te worden opgesteld en kunnen de oprichters hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden bij een faillissement binnen de 3 jaar na oprichting en in de mate waarin het aanvangsvermogen niet toereikend was voor de uitoefening van de bedrijfsactiviteiten gedurende minstens 2 jaar. Bovendien kan de oprichting van een VOF of CommV onderhands gebeuren, terwijl de oprichting van een bv notarieel dient te gebeuren.

Aansprakelijkheid als aandeelhouder

Het grote voordeel van de bv is de beperkte aansprakelijkheid, en dus  het uitsluiten van het risico om met je persoonlijk vermogen te moeten instaan voor de schulden van de vennootschap. Vennoten van een VOF zijn daarentegen onbeperkt aansprakelijk. In een commanditaire vennootschap zijn er 2 soorten vennoten: de gecommanditeerde en de commanditaire vennoten, vroeger de beherende en stille vennoten genoemd. De gecommanditeerde vennoot is onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap. De aansprakelijkheid van de commanditaire vennoten is beperkt tot hun inbreng.

Bovendien kan een bv éénhoofdig zijn. Met andere woorden, er is slechts één aandeelhouder vereist. Een van de moeilijkheden van een commanditaire vennootschap en een VOF is de noodzaak om een tweede vennoot aan boord te nemen.  Met deze noodzaak wordt komaf gemaakt voor wie een bv kiest. 

Aandelen

In principe heeft elk aandeel recht op één stem, zowel in de bv als in de CommV en de VOF. U kan in de statuten van dit principe afwijken bij de VOF en de CommV. Sedert de invoering van het nieuw vennootschapsrecht is dit ook mogelijk bij de bv, wat voorheen niet mogelijk was in de bvba.

Wat betreft de regels omtrent de overdacht van aandelen: voor een bv zijn deze in principe dezelfde als deze destijds voor  een bvba. Concreet betekent dit dat een aandeelhouder zijn aandelen slechts kan overdragen als ten minste de helft van de vennoten, die samen minstens 75% van de aandelen bezitten (na aftrek van deze die men wil overdragen) daarmee instemmen. Bij een overdracht aan een andere aandeelhouder, de echtgeno(o)t(e), een bloedverwant in rechte lijn, of iemand die met naam in de statuten vermeld wordt, is dit akkoord niet vereist. Sedert de invoering van het nieuwe vennootschapsrecht is het, anders dan bij een bvba, nu mogelijk om in de statuten de regels niet alleen te verstrengen, maar ook te versoepelen.

In een CommV. en VOF zijn de aandelen niet vrij overdraagbaar, tenzij er unaniem een akkoord is van alle vennoten.

Financiële verplichtingen

De bv brengt natuurlijk een aantal verplichtingen met zich mee die voor de andere vennootschapsvormen niet gelden en die praktische of financiële gevolgen kunnen hebben.

1. Een bv heeft de verplichting om een volledige dubbele boekhouding te voeren en een jaarrekening te publiceren bij de NBB. Een VOF of een CommV dient louter een dubbele boekhouding te voeren wanneer de jaaromzet hoger is dan € 500.000. Of nog, men zou kunnen zeggen dat werken via een CommV. of een VOF discreter verloopt.
2. In een bv zal een winstuitkering enkel mogelijk zijn wanneer de netto-actieftest en de liquiditeitstest dit toelaten. Ook de alarmbelprocedure in een bv is gelinkt aan deze 2 testen. In een VOF of een CommV zijn er geen beperkingen aan winstuitkeringen noch bestaat er een alarmbelprocedure.
3. Wie opteert voor een bv, heeft de verplichting om de statuten op te stellen via een notaris en deze te publiceren in het Belgisch Staatsblad. Dit geldt niet voor een VOF of een CommV. 

Conclusie

De regels voor de bv zijn fundamenteel gewijzigd en veel flexibeler geworden. Vermits in de bv als opvolger van de bvba geen kapitaal meer vereist is en er ook meer statutaire vrijheid is dan in een bvba, zijn de redenen om een VOF of een CommV. te verkiezen boven een bv grotendeels weggevallen. Er zijn nog 3 cruciale redenen: (1) discretie van de cijfers, (2) goedkoper in oprichting en (3) minder dwingende regels vb. inzake winstuitkeringen.