Ook familiale vennootschap mét privaat vastgoed kan genieten van gunstregime!

Indien uw familiale vennootschap voldoet aan een aantal voorwaarden, kan u deze schenken of laten vererven aan een gunsttarief. Wanneer de vennootschap eigenaar is van vastgoed dat voor privédoeleinden wordt gebruikt, is dit vaak een doorn in het oog van Vlabel. In bepaalde gevallen weigert Vlabel zelfs de toepassing van het gunsttarief bij de schenking of de vererving van de aandelen van deze vennootschap. Recent heeft het hof van beroep te Gent Vlabel in deze teruggefloten.

Indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kunnen de aandelen van een familiale vennootschap geschonken worden met vrijstelling van schenkbelasting of kunnen deze vererven aan een vlak tarief van 3% (in plaats van de opklimmende tarieven in de erfbelasting tot 27% in de rechte lijn). Zo moet de vennootschap o.a. de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, of van een vrij beroep tot doel hebben én die activiteit ook effectief uitoefenen.

Stel: Bakker Bob en slager Sam oefenen hun respectievelijke activiteit uit via een vennootschap. De vennootschap van Sam heeft enkele jaren geleden een appartement aan de kust gekocht. De vennootschap van Bob heeft geen vastgoed. Na jaren hard te hebben gewerkt, schenkt Bob zijn aandelen aan zijn opvolger, m.n. zijn zoon Bas, en dit met vrijstelling van schenkbelasting. Ook Sam wenst de aandelen van zijn familiale vennootschap te schenken aan zijn zoon Seppe. Zijn adviseur wijst hem er echter op dat Vlabel zal oordelen dat de schenking niet met vrijstelling van schenkbelasting zal kunnen plaatsvinden. Hoe is dit mogelijk?

Het tot doel hebben van een handelsactiviteit en deze ook uitoefenen (uitbating van een slagerij) is niet voldoende. Het moet ook een reële economische activiteit betreffen. Opdat er sprake is van een reële economische activiteit mag niet cumulatief voldaan zijn aan volgende parameters:

1. de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen maken een percentage gelijk of lager dan 1,50% uit van de totale activa;
2. de terreinen en gebouwen maken meer dan 50 % uit van het totale actief.

Enkel Sam en zijn echtgenote werken in de slagerij, zodat aan de 1ste parameter voldaan is. Door de aankoop van het appartement, blijkt uit de balans van de vennootschap dat ook voldaan is aan de 2de parameter. Conclusie: volgens de parameters is er geen reële economische activiteit. Desalniettemin bepaalt de wet dat, ook al is voldaan aan beide parameters, de begunstigde het tegenbewijs kan leveren. De aanwezigheid van een reële economische activiteit lijkt in ons voorbeeld voor de hand liggend. Hoe kan de uitbating van een slagerij geen reële economische activiteit uitmaken?

Het schoentje wringt bij de 2de parameter. Vlabel weigert enig tegenbewijs te aanvaarden indien de vennootschap privaat vastgoed aanhoudt. Hoewel er weldegelijk sprake is van een economische activiteit (uitbating van een slagerij), zal Vlabel, door het bezit van het appartement aan de kust, het tegenbewijs niet eens in overweging willen nemen. Volgens Vlabel moeten alle onroerende goederen die aanwezig zijn in de vennootschap, worden aangewend voor de economische activiteit van de vennootschap, en mogen deze derhalve geen privaat patrimonium betreffen: “De decreetgever heeft nooit de bedoeling gehad om onroerend goed dat voor privatief genot bestemd of gebruikt is, op te nemen in een gunstregime.”

Maar Vlabel werd in een specifieke casus een eerste maal teruggefloten door de rechtbank van eerste aanleg te Gent. Vlabel weigerde ook hier het tegenbewijs te aanvaarden omdat de desbetreffende familiale vennootschap in het bezit was van vastgoed dat voor privédoeleinden werd gebruikt. In haar vonnis van 4 februari 2020 oordeelde de rechtbank dat Vlabel onterecht een extra voorwaarde toevoegt aan een reeds duidelijke wettekst. Het leveren van het tegenbewijs is weldegelijk toegelaten, ook al is de vennootschap eigenaar van privaat vastgoed.

Vlabel ging evenwel in beroep, maar het hof van beroep te Gent volgde in een recent arrest (1 juni 2021) de zienswijze van de rechtbank van eerste aanleg. Dit is goed nieuws voor familiale vennootschappen die toch voldoen aan voormelde parameters (relatief lage personeelskost tegenover relatief hoge balanspost “terreinen en gebouwen”) én tevens privaat vastgoed bezitten. Enkel het bestaan van een reële economische activiteit doet ter zake. Het al dan niet aanwezig zijn van privaat vastgoed mag door Vlabel niet in de weegschaal worden gelegd.

Heeft u nog vragen omtrent de schenking of vererving van uw familiale vennootschap? Onze adviseurs staan u graag te woord.